Người thầy Hữu hình và Vô hình

Chúng tôi đã bàn tới đọc và nghe giống như việc học với thầy. Thật sự là vậy. Cả hai đều là những cách thụ giáo, và người nhận phải có kĩ năng trong nghệ thuật thụ giáo. Nghe một chuỗi bài giảng chẳng hạn về nhiều khía cạnh cũng giống như đọc một cuốn sách; và nghe một bài thơ cũng giống như đọc một bài thơ. Nhiều quy tắc được giới thiệu trong sách này có thể áp dụng cho những hoàn cảnh như vậy. Tuy nhiên có lý do cụ thể để nhấn mạnh việc đọc và để việc nghe thành thứ yếu. Đó là vì nghe là việc học từ một người thầy hiện hữu, còn đọc là việc học từ một người thầy vắng mặt.

Nếu bạn hỏi người thầy thực trước mắt, họ có thể có câu trả lời cho bạn. Nếu bạn thấy rối bởi lời thầy nói, bạn có thể không cần suy nghĩ mà nhờ thầy giải thích. Nhưng nếu bạn đặt câu hỏi cho một cuốn sách, chính bạn phải tự trả lời câu hỏi đó. Về điểm này cuốn sách giống như thế giới tự nhiên. Khi bạn có câu hỏi, nó chỉ trả lời bạn tùy theo mức độ bạn tự vận động suy nghĩ và phân tích.

Dù vậy việc người thầy thực trả lời câu hỏi của bạn đương nhiên không có nghĩa là bạn không cần phải vận động. Trường hợp này chỉ xảy ra khi câu hỏi chỉ là một sự kiện đơn giản. Nếu bạn tìm một lời giải đáp, bạn phải tự hiểu nó, hoặc là chẳng có gì được giải đáp cho bạn. Dù vậy, với người thầy thực ở bên cạnh, bạn được hướng về phía cố gắng hiểu người thầy; bạn sẽ không được giúp đỡ như vậy khi tất cả những lời thầy dạy đều nằm trên trang sách.

Học sinh ở trường thường đọc những cuốn sách khó với sự giúp đỡ và hướng dẫn của giáo viên. Nhưng với những người không còn ngồi ghế nhà trường như chúng ta, hay với những người trong chúng ta khi muốn đọc những cuốn sách không phải do yêu cầu hay bắt buộc, việc giáo dục liên tục của ta dựa chủ yếu hoàn toàn vào sách, dựa vào việc đọc mà không có sự giúp đỡ của người thầy. Khi ta buộc phải tự tiếp tục học và khám phá, ta phải biết cách học hiệu quả từ sách. Đó là mục tiêu chính của cuốn sách này.