Chương 3. Mức độ đọc thứ nhất: đọc Sơ cấp

Bây giờ là thời đại có nhiều quan tâm và lo lắng về việc đọc. Các quan chức đã tuyên bố rằng 1970 là "thập niên đọc". (Best-selling books tell us why Johnny can or can't read). Nghiên cứu và thực nghiệm ở mọi lĩnh vực đào tạo đọc ban đầu được tiến hành với nhịp độ ngày càng cao.

Ba xu hướng vận động của lịch sử hội tụ ở thời đại của chúng ta đã tạo ra bối cảnh sôi nổi này. Xu hướng đầu tiên là nỗ lực không ngừng của nước Mỹ để giáo dục công dân của mình, ở mức tối thiểu là đảm bảo khả năng biết đọc biết viết. Nỗ lực nãy đã được người dân Mỹ ủng hộ từ khi thành lập nước, là một trong những nền tảng của đời sống dân chủ, đã đạt được các kết quả đáng kể. Nước Mỹ đạt được phổ cập đọc viết gần như toàn diện sớm nhất, và đã giúp chúng ta trở thành một xã hội công nghiệp phát triển như ngày nay. Nhưng cũng có nhiều vấn đề to lớn. Những vấn đề này có thể được tóm lược ở chỗ, việc dạy đọc cho một nhóm nhỏ trẻ có động lực cao, phần lớn là con cái của những người đã biết đọc viết, -- như hoàn cảnh một thế kỷ trước -- khác xa với việc dạy học cho mọi đứa trẻ, bất kể em có thiếu hụt động lực hay trình độ tới mức nào.

Xu hướng lịch sử thứ hai nằm trong bản thân việc dạy đọc. Cho tới thập niên 1870, việc dạy đọc hầu như không đổi như thời Hy Lạp hay La mã. Phương pháp gọi là ABC vẫn thống trị trong suốt thế kỷ 19, ít nhất là ở Mỹ. Trẻ được dạy phát âm từng kí tự trong bảng alphabet -- vậy nên mới có tên ABC --- và kết hợp lại thành vần, trước tiên là từ 2 kí tự, sau đó đến 3 hay 4, không cần biết vần đó có nghĩa gì hay không. Do vậy mà trẻ tập những vần như ab, ac, ad, ib, ic để luyện tiếng. Khi một đứa trẻ đã có thể kể ra tất cả các tổ hợp từ một khung định trước, thì nó được coi là đã hoàn thành bảng ABC.

Phương pháp dạy đọc mang tính tổng hợp này bị phê phán mạnh mẽ vào giữa thế kỉ trước, và hai phương pháp thay thế đã được đề xuất. Một là biến thể của phương pháp ghép vần ABC, còn được biết là phương pháp ngữ âm. Ở đây từ được nhận dạng bởi âm thay vì bởi kí tự. Các hệ thống in phức tạp và khéo léo đã được phát triển để biểu diễn các âm khác nhau của cùng một kí tự, đặc biệt là các nguyên âm. Nếu bạn đã hơn 50 tuổi, có thể bạn đã từng học một biến thẻ của phương pháp ngữ âm.

Một phương pháp hoàn toàn khác, mang tính phân tích hơn là tổng hợp, bắt nguồn từ Đức và được ủng hộ bởi Horace Mann và các nhà giáo dục khác từ khoảng sàu

  1. Phương pháp này bao gồm việc dạy nhận dạng bằng thị giác cả một từ trước khi để ý tới kí tự hay kí âm. Phương pháp gọi là nhìn này sau này được mở rộng, theo đó một câu hoàn thiện, vốn biểu diễn một đơn vị của tư duy, được giới thiệu trước cho học sinh, rồi sau đó mới học nhận dạng các từ thành phần, và cuối cùng là các kí tự thành phần. Phương pháp này đặc biệt phổ biến ở các thập niên 1920-30, thời kì đánh dấu sự chuyển dịch từ nhấn mạnh đọc thành tiếng sang nhấn mạnh đọc im lặng. Người ta thấy rằng khả năng đọc thành tiếng không đi kèm với khả năng đọc tim lặng, và việc dạy đọc thành tiếng không phải lúc nào cũng đủ mức nếu mục tiêu là dạy đọc im lặng. Vì thế việc nhấn mạnh hầu như hoàn toàn vào đọc hiểu nhanh im lặng là một điểm nhấn của các năm 1920-1925. Tuy nhiên gần đây xu hướng lại quay về ngữ âm, vốn chưa bao giờ bị xóa bỏ hoàn toàn khỏi chương trình học.

  2. Các giai đoạn học đọc

  3. Các Giai đoạn và Mức độ
  4. Các Mức độ đọc cao và Giáo dục bậc cao
  5. Đọc và tính Dân chủ Lý tưởng của Giáo dục